Daterend uit 1639-1642 is de preekstoel van de Sint-Gummaruskerk een van de eerste barokke preekstoelen van de Nederlanden. Aanvankelijk uitbesteed aan de Antwerpenaar Erasmus I Quellin, werd diens ontwerp na zijn overlijden (1640) op sommige punten gewijzigd door zijn zoon Artus Quellin de Oude (Antwerpen 1609-1668) en door diens schoonbroer Peeter Verbruggen de Oude (Antwerpen 1615-1686) uitgevoerd.
De Lierse kansel vertoont de trend welke Erasmus Quellin de Oude omstreeks 1635 had ingezet naar een levendiger en uitgebreider beeldhouwwerk, dat gestaag de architectuur zal overvleugelen. Deze jaren zijn daarom voor het kerkmeubilair beslissend geweest voor de gestage ontwikkeling van de vroeg- naar de hoogbarok. De preekstoel van de Sint-Gummaruskerk is daarbij het markante kantelpunt van het barokke kerkmeubilair in de Nederlanden. Hij is bovendien de enige getuige die uit die periode is overgebleven.
De kuip wordt niet langer gedragen door een versierde zuil, maar door kariatiden die de aartsengelen verbeelden. Hun volmaakte anatomie welke zich laat raden onder hun breed gedrapeerde kleding, hun natuurlijke grootte en vanzelfsprekende harmonische houding verlenen aan de hemelbewoners de lichamelijke aanwezigheid van herauten, die in de kerk de verkondiging van Gods Woord komen ondersteunen. De kuip gaat helemaal schuil achter het beeldhouwwerk. En al laat ze in haar uitwerking nog enigszins terugdenken aan de stijfheid van de late renaissance, toch getuigen de gebeeldhouwde figuren en versieringen, die zich in hoogreliëf rond de kuip aaneenrijgen, van een nieuwe levenskracht. Terzelfder tijd strekt het klankbord, op zijn beurt gedragen door kariatiden (hier engelen), zich ongemeen breed uit boven de kuip, waardoor heel het ontwerp de vorm krijgt van een omgekeerde piramide, die de indruk wekt in de schijnbaar oneindige ruimte van de gotische kerk Gods Woord uit te bazuinen, daarin gesterkt door de H. Geest, gesymboliseerd door de duif onder het klankbord, die rondom zijn krachtige stralen van goddelijke genade uitzendt. Er zindert in de wijze waarop figuren en ornamenten in elkaar opgaan een dynamische kracht, die deze preekstoel doet uitstijgen boven de toenmalige kunstnormen door er een diepe religieuze betekenis aan te schenken, die veel sterker en emotioneler is dan tot dan toe gebruikelijk was. In de preekstoel van de Sint-Gummaruskerk viert in de evolutie van het kerkmeubel voor het eerst het beeldhouwwerk zijn bevrijding op de architecturale vormgeving.