|
De reeks van vijf koninklijke lancetglasramen van het hoogkoor zijn gemaakt in de jaren 1516-1519 door Nicolaas Rombouts, de hofglazenier van Margareta van Oostenrijk en van de jonge Karel V, ter gelegenheid van de Blijde Intrede van deze laatste als hertog van Brabant in aanwezigheid van zijn grootvader keizer Maximiliaan van Oostenrijk. Deze glasramen zijn de eerste in de Nederlanden waarin de invloed van de Italiaanse renaissance tevoorschijn treedt. De vijf ramen zijn een en al ode aan de Bourgondisch-Habsburgse dynastie. De wijze van uitwerking van dit thema is enerzijds zeer eenvoudig en anderzijds indrukwekkend.
In de koninklijke glasramen treft men drie registers aan: het bovenste met het sacrale gedeelte, het middelste met de wereldse figuren en het onderste met de persoonlijke wapenschilden van de dynastieleden en de wapenschilden van de landen en landstreken welke aan hen toebehoorden. Men stelt dus vast dat in dit renaissancistische glasraam het profane het bovennatuurlijke overklast, in tegenstelling met de middeleeuwse waarin het bovennatuurlijke triomfeert over het natuurlijke. Het centrale lancetglasraam toont in het middelste register keizer Maximiliaan van Oostenrijk en zijn echtgenote Maria van Bourgondië. Boven het echtpaar prijkt een Sint-Anna-te-Drieën of de drie hemelse geslachten: Sint-Anna, de moeder van Maria, O.-L.-Vrouw zelf en haar zoon Jezus. Zij zijn de voorafbeelding van de drie geslachten van de Bourgondisch-Habsburgse dynastie, van wie sommigen op het ogenblik dat de glasramen werden geplaatst, (1519) al overleden waren. Men bemerkt vooreerst de ouders Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië (+ 1482) zelf; hun kinderen (links) Filips de Schone (+ 1506) en zijn echtgenote Johanna van Castilië en Margareta van Oostenrijk en haar echtgenoot Philibert II van Savoie (+ 1504); vervolgens (rechts) de kleinkinderen, allen ontsproten uit het huwelijk van Filips de Schone met Johanna van Castilië: Karel V (°1500), Ferdinand (°1503), Eleonora (°1498), Elisabeth (°1501), Maria (°1505), Catharina (°1507).
Boven Filips de
Schone herkent men zijn patroon, de apostel Sint-Filippus met het
overwinningskruis van het martelaarschap, en boven Johanna staat de
apostel Sint-Johannes Evangelist met de gifbeker. De
beschermheiligen van Margareta van Oostenrijk en haar echtgenoot
Philibert van Savoie zijn respectievelijk Sint-Margareta met achter
haar de onafscheidelijke draak en Sint-Philibert, de stichter en
eerste abt van de abdij van Jumièges in Normandië. De patroon boven
keizer Karel V is verrassend Karel de Grote met zwaard en
rijksappel. En wellicht zal men in de huidige tijd ook anders
oordelen over het al dan niet tot het altaar verheffen van koning
Ferdinand III (dertiende eeuw), de patroon boven Ferdinand van
Oostenrijk, bekend als Morendoder in zijn strijd om Spanje te
zuiveren van de Arabieren, die hier voorgesteld worden als een
(ketterse) draak die van de Castiliaanse koning de genadeslag gaat
ontvangen. Boven de vier zussen, die allemaal koningin zullen
worden, staan Sint-Jan de Doper, wijzend naar het Lam Gods op zijn
linkerhand en Sint-Elisabeth van Thüringen met haar drie kronen, die
zij verdiende als voorbeeldige maagd, gehuwde vrouw en weduwe. |
.jpg)